Cyngor gwych: helpu teuluoedd i ddatblygu arferion darllen yn ystod blynyddoedd cynnar plentyn

Cefnogwch hyn drwy: helpu teuluoedd i nodi y gwahanol bobl a lleoedd a all gefnogi profiadau cadarnhaol plentyn o lyfrau a straeon. 

• Siaradwch â rhieni a gofalwyr am sut y gall unrhyw un fagu darllenydd, hyd yn oed os nad ydyn nhw’n ddarllenydd hyderus eu hunain. Mae plant yn elwa o bob cyfle i gael llyfr wedi’i rannu gyda nhw gan oedolyn dibynadwy. Anogwch deuluoedd i wahodd nain a taid, modryb, ewythr, ffrind a brawd a chwer hŷn i agor llyfr BookTrust y plentyn a sôn am y darluniau, neu ddisgrifio’r stori yn eu hiaith eu hunain. 
• Mae pob cyfle sydd gan blentyn i glywed gan storïwr gwahanol yn ardderchog. Anogwch deuluoedd i ddefnyddio cyfleoedd ehangach i rannu straeon, fel sesiynau adrodd straeon mewn llyfrgelloedd – fel Amser Stori Dechrau Da – hybiau teulu neu leoliadau blynyddoedd cynnar eraill. Pwysleisiwch fod y digwyddiadau hyn yn groesawgar ac mae’n iawn i blant wneud sŵn a rhyngweithio. 
• Cynlluniwch a chyflwynwch sesiwn yn eich lleoliad gan ddefnyddio un o’r llyfrau Dechrau Da fel sail/​thema. Gwahoddwch rieni a gofalwyr ac agorwch eu pecynnau gyda nhw ar y dechrau i’w hannog i archwilio’r llyfr gyda chi. Pan fyddwch chi’n rhannu llyfrau gyda phlant, rydych yn cefnogi’r plentyn yn uniongyrchol, ac hefyd yn dangos i deuluoedd y gwahanol ffyrdd y gellir mwynhau llyfrau a straeon gyda’ch gilydd. 

Fideo yn Saesneg

Cefnogwch hyn drwy: rhoi hwb i amlygiad plentyn i lyfrau newydd. 

• Mae darllen yn haws pan fydd llyfrau’n weladwy, yn addas ac o fewn cyrraedd. Anogwch deuluoedd i dynnu eu llyfr Bookstart newydd allan ar y llawr gartref yn rheolaidd, yn union fel y byddent yn ei wneud gyda thegan. 
• Dangoswch i deuluoedd sut y gall dilyn diddordebau eu plentyn helpu i ymgysylltu â llyfrau. Anogwch nhw i ddefnyddio adnodd Bookfinder Booktrust, lle gallant chwilio am lyfrau a argymhellir gan arbenigwyr, a rhestrau llyfrau sy’n apelio at wahanol ddiddordebau – yna eu benthyg o’u llyfrgell leol a’u mwynhau gartref. 
• Annog aelodaeth o lyfrgell a sicrhau bod teuluoedd yn gwybod ble mae eu llyfrgell leol, ei bod yn rhad ac am ddim i fenthyg llyfrau, a bod gan lyfrgelloedd lyfrau i blant yn eu blynyddoedd cynnar. Disgrifiwch sut y gall llyfrgellwyr helpu teuluoedd i ddewis llyfrau sy’n addas i ddiddordebau, anghenion a chyfnod datblygiad eu plentyn. 
• Ystyriwch annog teuluoedd i rannu a benthyg llyfrau gyda’i gilydd. Allech chi ddod o hyd i ffordd i deuluoedd gyfnewid llyfrau, neu adael llyfrau yn eich lleoliad nad oes eu hangen bellach i deuluoedd eraill eu cadw?

Cefnogwch hyn drwy: modelu rhannu llyfr un-i-un. 

• Cymerwch un o’r llyfrau o’n rhaglenni Dechrau Da a dangos i rieni a gofalwyr faint mae eu plentyn yn ei fwynhau. Gall gweld hynny eu hysbrydoli i roi cynnig ar ddarllen. 
• Pwysleisiwch fod rhannu eu llyfr newydd gan BookTrust dro ar ôl tro yn wych, nid yn ddiflas. Tynnwch sylw at sut mae ailadrodd yr un geiriau, ymadroddion, darluniau a stori yn wych i’w datblygiad yn ystod y blynyddoedd cynnar. 
• Gadewch i deuluoedd eich gweld yn rhannu llyfrau yn rheolaidd ac yn organig yn ystod sesiynau. Ymgorfforwch lyfrau mewn gwahanol weithgareddau, yn hytrach na’u cadw ar gyfer amseroedd stori penodol yn unig. 
• Siaradwch yn gadarnhaol am rannu llyfrau fel rhan gyffredin o amser gyda’ch gilydd, yn hytrach na thasg llythrennedd. Gallwch greu cyfleoedd i deuluoedd weld a dysgu gan oedolion eraill sy’n rhannu straeon. 

Cefnogwch hyn drwy: dangos ffyrdd gwahanol iddynt fwynhau llyfrau. 

• Dangoswch i rieni a gofalwyr nad oes ffordd gywir neu anghywir o rannu stori, ond cynigiwch rai syniadau. Dangoswch sut y gallant rannu eu llyfr Dechrau Da dim ond trwy siarad am y lluniau, gofyn i’w plentyn beth y gall ei weld ar y tudalennau, neu greu eu stori eu hunain yn eu hiaith gyntaf yn seiliedig ar y lluniau. Does dim ots os nad ydyn nhw’n teimlo’n hyderus wrth ddarllen y geiriau – mae rhannu’r llyfr yn y ffyrdd hyn yn fuddiol iawn i ddatblygiad eu plentyn. 
• Tynnwch eu sylw at rannau o’r llyfr y bydd eu plentyn yn eu gweld yn gyffrous, a sgwrsio am sut mae’r rhain yn cefnogi datblygiad eu hymennydd – gall tabiau, gweadau, lliwiau, synau y mae cymeriadau yn eu gwneud i gyd ddenu diddordeb plentyn. 
• Sicrhewch bod y llyfrau o’r pecynnau Dechrau Da wedi’u hymgorffori mewn gweithgareddau aros a chwarae ehangach – yn union fel teganau y gellir eu codi a’u mwynhau ar gyflymder y plentyn ei hun. 
• Dangoswch i deuluoedd sut y gallant ddefnyddio eitemau gartref i ymgorffori chwarae synhwyraidd wrth rannu llyfr gyda’u plentyn. Gall hyn fod yn arbennig o ddefnyddiol i deuluoedd sydd â phlentyn ag anghenion ychwanegol. Er enghraifft, gallent lenwi sinc gyda dŵr a gwneud y ​‘sblash’ y mae’r gath yn ei wneud pan mae’n taro’r dŵr wrth rannu eu llyfr Dechrau Da Cyn Ysgol, Rescue Crew [gan Suzy Senior, darluniwyd gan Mike Byrne].