Hawliau Darllen: Mae Llyfrau'n Creu Dyfodol Mwy Disglair
“Am gyfnod rhy hir, dydy manteision darllen plant, sy’n gallu gweddnewid bywydau, ddim wedi’u cymryd o ddifrif. A nawr – wrth i’n plant wynebu dyfodol ansicr – rydyn ni’n peryglu colli cenhedlaeth oni bai y byddwn yn gweithredu.” – Frank Cottrell-Boyce
Adroddiad Hawliau Darllen
Mae BookTrust a Frank Cottrell-Boyce, Awdur Llawryfog Plant Waterstones, wedi lansio Hawliau Darllen: Mae Llyfrau’n Creu Dyfodol Mwy Disglair. Mae’r adroddiad yn galw am ddarpariaeth genedlaethol fel bod pob plentyn yn gallu cael llyfrau a chyfleoedd darllen o’u blynyddoedd cynnar. Mae’n galw ar arweinwyr cenedlaethol a lleol ym meysydd y blynyddoedd cynnar, iechyd, addysg a diwylliant i ddod at ei gilydd i wneud darllen yn rhan o fywyd bob dydd pob plentyn yn saith mlynedd gyntaf bywyd.
Cynhadledd Hawliau Darllen
Ar Ionawr 22, 2025, cynhaliodd Frank Cottrell-Boyce, Awdur Llawryfog Plant Waterstones, a BookTrust Gynhadledd Hawliau Darllen i fynd i’r afael â’r ‘fraint ac anghydraddoldeb anweledig’ ym maes llyfrau a darllen.
Daeth y gynhadledd undydd â lleisiau arbenigol yn y sectorau gwleidyddol, addysg, llythrennedd, blynyddoedd cynnar, y celfyddydau ac iechyd ynghyd i argymell ffordd frys o weithredu i lunwyr polisi a fydd yn helpu i sicrhau bod buddion darllen plant, sy’n newid bywydau, yn cael eu cymryd o ddifrif ac yn hygyrch i bob plentyn.
Nodwch fod y fideo hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
Cefnogi’r ymgyrch Hawliau Darllen
Mae gweithio gyda’n gilydd yn hanfodol i sicrhau bod pob plentyn yn gallu elwa o ddarllen ar y cyd.
Dyma sut y gallwch chi gefnogi ymgyrch Hawliau Darllen:
- Rhannu gyda’ch rhwydweithiau: Defnyddiwch ein delweddau cyfryngau cymdeithasol i’n helpu i ledaenu’r newyddion am yr adroddiad Hawliau Darllen, a rhannwch eich meddyliau a’ch gweithredoedd gan ddefnyddio’r hashnod #HawliauDarllen.
- Ymwreiddio darllen ar y cyd yn eich gwaith: P’un a ydych chi’n gweithio gyda phlant ifanc neu’n gofalu amdanynt, meddyliwch am yr hyn y gallwch chi ei wneud i ddod â hud darllen ar y cyd iddynt. Edrychwch ar ein hadnoddau i gael awgrymiadau a syniadau defnyddiol.
- Rhoi: Mae eich rhoddion yn ariannu ein gwaith hanfodol i gefnogi teuluoedd i ddarllen gyda’i gilydd. Drwy roi byddwch yn dod â buddion darllen sy’n newid bywyd i bob plentyn.
- Ymuno: Rhannwch eich cyfeiriad e‑bost i gael y wybodaeth ddiweddaraf am ymgyrch Hawliau Darllen, a gweithgareddau dylanwadu eraill BookTrust.
Ynglŷn ag ymgyrch Hawliau Darllen
Nodwch fod y fideo hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
Prosiect blaenllaw Frank Cottrell-Boyce yn ystod ei gyfnod fel Awdur Llawryfog Plant Waterstones (2024–2026) yw ymgyrch Hawliau Darllen.
Mae Frank yn awdur ac yn sgriptiwr ar gyfer plant, sydd wedi ennill llawer o wobrau, ac mae wedi addo rhoi hwb i’r sgwrs genedlaethol am y rôl sydd gan lyfrau a darllen er mwynhad wrth drawsnewid bywydau plant.
Bydd hapusrwydd wrth wraidd fy nghyfnod fel Awdur Llawryfog Plant Waterstones, ond mae tipyn o frys hefyd. Bydd yn ymwneud â mynd i’r afael â braint ac anghydraddoldeb anweledig.
Frank Cottrell-Boyce
Gan weithio gyda BookTrust, bydd Frank yn clywed gan bobl sy’n gweithio ar y rheng flaen, gan ddod â phartneriaid ynghyd o ystod o sectorau ac eirioli dros fanteision darllen ar y cyd i bawb.
Hyrwyddo Hawliau Darllen yn y senedd
Daeth Frank i dderbyniad seneddol BookTrust yn Nhŷ’r Arglwyddi i sôn am sut y gall rhannu straeon gefnogi plant mewn gofal maeth, mabwysiadu ac sy’n cael gofal gan berthnasau – ac i ddarganfod sut y gall e’ helpu.
“Rydw i yma heddiw i wrando. Sut mae’r plant hyn yn syrthio trwy’r rhwyd?”
Nodwch fod y fideo hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
Pan fyddwch chi’n rhannu stori, rydych chi’n rhoi cwtsh i blentyn a fydd yn para gweddill ei fywyd
Frank Cottrell-Boyce
Taith ddysgu Frank
Darllenwch fwy am daith ddysgu Frank i ddarganfod mwy am sut mae darllen ar y cyd o’r blynyddoedd cynnar yn newid bywydau.
Addysg
-
Ymwelodd Frank Cottrell-Boyce ag ysgol yn Lerpwl – yr un agosaf at ble y cafodd ei fagu – i weld sut maen nhw’n cefnogi teuluoedd i rannu llyfrau a straeon gyda’i gilydd, a pha wahaniaeth y gall hyn ei wneud.
-
Mewn cydweithrediad â BookTrust, ymwelodd Frank Cottrell-Boyce â meithrinfa ysgol yn Lerpwl i weld pam mae ymyriadau rhannu straeon yn ystod y Blynyddoedd Cynnar mor hanfodol i blant a sut maen nhw’n cael effaith ar deuluoedd.
-
Dyma beth y dysgodd Frank ar ei ymweliad â Meithrinfa Meadows yn Sheffield, sydd wedi’i lleoli ar gampws Prifysgol Sheffield Hallam ac sydd hefyd yn lle ar gyfer ymchwil a datblygu arferion gorau mewn blynyddoedd cynnar a gofal plant.
Iechyd
-
In November 2024, Frank Cottrell-Boyce visited Riverside Community Health Project in Benwell, in the West End of Newcastle. He met with 10 specialist health visitors who are involved in collaborative projects that support the health and wellbeing of families in their area – and who use books as an essential tool.
-
Ymwelodd Frank Cottrell-Boyce â chanolfan deuluol yn Southport i ddeall sut mae llyfrau a straeon yn rhan hanfodol o gymorth iaith a lleferydd y Blynyddoedd Cynnar.
-
Ymunodd Frank â’r Athro Sam Wass yn y Labordy Datblygiad Babanod yn Stratford, Dwyrain Llundain i weld beth sy’n digwydd i ymennydd babi pan fydd ei riant yn darllen stori – a pham mae’r adegau ar y cyd hyn yn hanfodol i ddatblygiad plentyn.
Cymuned
-
Roedd Frank eisiau dysgu am y gwaith sy’n digwydd ar y rheng flaen i sicrhau bod plant yn gweld llyfrau ac yn cael straeon o oedran ifanc, yr heriau y mae’r sector Blynyddoedd Cynnar yn eu hwynebu, a pha gyfleoedd sydd yna ar gyfer newid.
-
Ymweliad Frank â CEM Featherstone
16 Rhagfyr 2024
Ymwelodd Frank â CEM Featherstone gyda’r elusen PACT i weld sut mae tadau sy’n garcharorion yn rhannu llyfrau a straeon i greu cysylltiadau â’u plant yn ystod ymweliadau teuluol – a pha effaith y mae’n ei chael ar bawb.