Adroddiad Effaith Dechrau Da

Mae darllen ar y cyd yn cefnogi datblygiad plant. Mae’n creu cyfleoedd ar gyfer cysylltu a chyfathrebu, gan helpu i fagu arferion gofalu ymatebol. Mae’n helpu i greu amgylchedd dysgu cadarnhaol gartref, gan gefnogi datblygiad iaith, sgiliau llythrennedd cynnar a llesiant.

Mae Dechrau Da yn cefnogi plant a theuluoedd ar gamau allweddol o’r blynyddoedd cynnar drwy gyfres o raglenni ar sail tystiolaeth, sydd i gyd wedi’u cynllunio i wneud darllen a rhannu straeon yn hawdd, yn hygyrch ac yn bleserus. Mae rhaglenni Dechrau Da yn rhoi mynediad at lyfrau ac adnoddau am ddim, canllawiau ar sail tystiolaeth a negeseuon ar sail cryfderau i deuluoedd, ynghyd â chymorth gan bartneriaid blynyddoedd cynnar lleol dibynadwy ac ar eu cyfer. Mae Dechrau Da yn cyfuno cyrhaeddiad cenedlaethol â darpariaeth leol hyblyg er mwyn ymateb i anghenion a blaenoriaethau lleol, gan ddefnyddio rhwydwaith sefydledig o bron i 30,000 o bartneriaid blynyddoedd cynnar mewn canolfannau teuluol a lleoliadau amlasiantaethol eraill, gwasanaethau iechyd, llyfrgelloedd a sefydliadau cymunedol. 

Mae Dechrau Da yn gweithio gyda phartneriaid i nodi’r ffyrdd mwyaf effeithiol o gyrraedd teuluoedd, gan ddarparu cymorth drwy wasanaethau cyffredinol yn ogystal â llwybrau sy’n canolbwyntio ar gyrraedd teuluoedd ar incwm isel, plant ag anghenion ychwanegol neu blant o gefndiroedd teuluol bregus.

Drwy annog mwynhad a chysylltiad drwy ddarllen ar y cyd, mae Dechrau Da Babi, Plant Bach, Cyn Ysgol ac Amser Stori yn helpu teuluoedd i wneud darllen yn rhan reolaidd o fywyd teuluol bob dydd: 

• Mae 83% o rieni a gofalwyr yn dweud bod Dechrau Da yn creu mwy o gyfleoedd i dreulio amser o ansawdd gyda’u plentyn. 
• Mae 85% o rieni a gofalwyr yn dweud bod darllen a rhannu llyfrau o becynnau Dechrau Da wedi eu helpu i deimlo’n agosach at eu plentyn. 
• Roedd 97% o rieni a gofalwyr wedi mwynhau defnyddio llyfrau a gweithgareddau Dechrau Da.

Mae Dechrau Da yn cefnogi teuluoedd i sefydlu arferion darllen drwy fagu hyder a gwybodaeth, a thrwy wneud i ddarllen deimlo’n haws ac yn fwy cyraeddadwy: 

• Dysgodd 76% o rieni a gofalwyr rywbeth newydd am ffyrdd o ddarllen neu rannu llyfrau a straeon gyda’u plentyn. 
• Mae 51% o rieni a gofalwyr yn dweud mai’r llyfrau hyn oedd rhai o’r llyfrau cyntaf a oedd ganddynt ar gyfer eu plentyn. 
• Mae 80% o rieni a gofalwyr sy’n derbyn pecyn Dechrau Da Babi, a 77% o rieni a gofalwyr sy’n derbyn pecyn i Blant Bach/​Cyn Ysgol, yn dweud eu bod yn darllen neu’n rhannu llyfrau a straeon yn amlach gyda’u plentyn erbyn hyn.

Drwy ymgorffori cymorth darllen mewn gwasanaethau a lleoliadau cymunedol presennol, mae Dechrau Da yn creu cyfleoedd cysylltiedig i deuluoedd gael profiad o gymorth darllen. Mae Dechrau Da yn adeiladu ar arbenigedd ac arferion y rhai sydd eisoes yn gweithio gyda theuluoedd, drwy ddarparu canllawiau, offer a chymorth ar sail tystiolaeth i bartneriaid: 

• Mae 81% o bartneriaid yn credu bod Dechrau Da yn helpu i gefnogi amcanion cyffredinol eu sefydliad. 
• Mae dros 90% o bartneriaid yn dweud bod rhaglenni Dechrau Da yn bwysig i’w sefydliad – yng Nghymru, mae 100% o bartneriaid yn dweud hyn. 

Drwy Dechrau Da, mae BookTrust yn darparu seilwaith cenedlaethol ar gyfer darllen ar y cyd yn y blynyddoedd cynnar, gan gefnogi uchelgeisiau polisi’r llywodraeth ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, gan gynnwys y rhai a nodwyd ar gyfer Lloegr yn Y Dechrau Gorau Mewn Bywyd. 

• Mae Dechrau Da Babi wedi’i sefydlu o fewn llwybrau ymweliadau iechyd, gan integreiddio cymorth darllen i’r cyswllt arferol â phob teulu sydd â babanod newydd. 
• Mae Dechrau Da i Blant Bach/​Cyn Ysgol wedi’i ymgorffori o fewn systemau lleol ar gyfer y blynyddoedd cynnar, gyda thros 7,400 o lwybrau i gyrraedd teuluoedd ar incwm isel. Yn 2025/26, roedd y llwybrau hyn yn cynnwys 5,950 o leoliadau addysg gynnar, 620 o leoliadau amlasiantaethol, 280 o wasanaethau iechyd, a 190 o elusennau a sefydliadau cymunedol. 
• Defnyddir Amser Stori Dechrau Da mewn dros 90% o lyfrgelloedd cyhoeddus – cyfanswm o 2,400 o lyfrgelloedd yn 2025/26. Mae partneriaid mewn llyfrgelloedd yn gweithio gyda sefydliadau lleol gan gynnwys lleoliadau addysg gynnar, canolfannau teuluol, canolfannau plant, gwasanaethau cymorth cynnar a chymdeithasau tai i gysylltu teuluoedd â phlant ifanc â gwasanaethau llyfrgell.

Yn yr adroddiad mae: 

• Ein model effaith sy’n esbonio ein dull system gyfan o ymdrin â newid. 
• Ymchwil sy’n sail i’n rhaglenni ar sail tystiolaeth. 
• Prif ganfyddiadau ynghylch effaith Dechrau Da yn 2025/26. 
• Profiadau partneriaid a theuluoedd rydym yn gweithio gyda nhw.